Wat avontuurlijke afdalingen hadden moeten zijn, eindigde dit weekend in een nachtmerrie in de Franse Alpen. Zes wintersporters kwamen om het leven nadat zij werden meegesleurd door lawines, terwijl het lawinegevaar al dagenlang op het hoogste waarschuwingsniveau stond.
Door recente sneeuwval was het sneeuwdek in grote delen van de Franse Alpen instabiel. Weerbureau Météo France verhoogde het lawinegevaar naar niveau vier op een schaal van vijf en waarschuwde voor spontane lawines. Franse autoriteiten riepen wintersporters op om geen risico’s te nemen en off-pisteskiën te vermijden. Volgens de prefectuur van Savoie vonden er zondagochtend alleen al meerdere lawines plaats binnen skigebieden, wat de ernst van de situatie onderstreept.
Ontstaan en soorten lawines
Een lawine ontstaat door een combinatie van factoren. De meeste lawines komen voor op steile hellingen tussen de 30 en 45 graden, waar sneeuw zich kan ophopen maar ook instabiel kan worden. Het sneeuwdek bestaat uit meerdere lagen die zijn gevormd door eerdere sneeuwval en weersomstandigheden.
Het gevaar ontstaat wanneer zich in dit sneeuwdek een zwakke laag bevindt, bijvoorbeeld door temperatuurschommelingen, wind verplaatste sneeuw of slecht hechtende sneeuwkristallen. Door een verstoring kan deze zwakke laag bezwijken, waarna de bovenliggende sneeuwlaag naar beneden glijdt. Die verstoring kan natuurlijk zijn, zoals nieuwe sneeuwval of dooi, maar in ongeveer 90 procent van de gevallen wordt een lawine veroorzaakt door een mens.
Er bestaan verschillende soorten lawines, waaronder plaatlawines, losse sneeuwlawines en natte sneeuwlawines. Vooral plaatlawines zijn gevaarlijk voor wintersporters, omdat hierbij in één keer grote hoeveelheden sneeuw losbreken en hoge snelheden kunnen bereiken.
Lawinegevaar herkennen en voorkomen
Het herkennen van lawinegevaar begint bij goede voorbereiding en kennis. Wintersporters wordt aangeraden altijd het lokale lawinebericht te controleren, waarin het risico wordt aangegeven op een schaal van één tot vijf en wordt uitgelegd welke hellingen het gevaarlijkst zijn. Daarnaast spelen factoren zoals recente sneeuwval, wind, temperatuur en terrein een grote rol bij de stabiliteit van het sneeuwdek.
Wie off-piste gaat, moet beschikken over de juiste veiligheidsuitrusting, zoals een lawinepieper, sonde en schep, en weten hoe deze gebruikt moeten worden. Ook wordt aangeraden een lawineveiligheidscursus te volgen en nooit alleen op pad te gaan. Soms is de veiligste keuze om plannen aan te passen of om te keren wanneer de omstandigheden te gevaarlijk zijn.
De dodelijke lawines in de Franse Alpen laten zien hoe gevaarlijk wintersport buiten de piste kan zijn wanneer waarschuwingen worden genegeerd. Instabiele sneeuwlagen, steile hellingen en menselijke triggers zorgen samen voor een hoog risico, vooral bij verhoogd lawinegevaar. Goede voorbereiding, kennis van de omstandigheden en het maken van veilige keuzes zijn daarom cruciaal om ongelukken in de bergen te voorkomen.
