Augustus 2026 was wereldwijd de warmste augustus ooit gemeten. De maand was zelfs, samen met juli 2023, de warmste maand ooit gemeten. Terwijl nieuwe temperatuurrecords elkaar opvolgen, groeit ook de vraag wat deze ontwikkeling betekent voor de toekomst zeker voor ons jongeren.
De gemiddelde temperatuur op aarde kwam in augustus uit op 16,96 graden celcius. Dat is 1,65 graden hoger dan het gemiddelde uit de periode vóór de grootschalige verbranding van fossiele brandstoffen. Ook de oceanen waren uitzonderlijk warm. In augustus lag de gemiddelde temperatuur van het zeeoppervlak wereldwijd op 21,07 graden Celsius, een record voor de maand. Daarmee was het zeewater 0,09 graden warmer dan het vorige augustusrecord uit 2023.
Dat er opnieuw een record is verbroken, komt volgens wetenschapsjournalist van de Volkskrant Maarten Keulemans niet volledig onverwacht. “Door de opwarming van de aarde wordt de kans op hoge temperaturen steeds groter. Toch zijn sommige extremen opvallend, waaronder de toenemende droogte.”
Warmer betekent niet automatisch meer regen
Keulemans zegt verder dat door hogere temperaturen meer water verdampt uit de oceanen. “Je zou daardoor kunnen verwachten dat er uiteindelijk ook meer regen valt. In de praktijk is die ontwikkeling echter niet overal zichtbaar. We zien juist steeds vaker perioden van extreme droogte. Ook het weer zelf lijkt te veranderen.”
Warm weer dat vroeger vooral verder naar het zuiden van Europa voorkwam, kan steeds vaker richting Nederland trekken. Gebieden in bijvoorbeeld Midden Frankrijk krijgen daardoor te maken met temperaturen die voorheen minder vaak voorkwamen. Nederland krijgt daar vervolgens ook vaker mee te maken.
De opwarming stopt niet meteen
Zelfs als de wereld vandaag zou stoppen met het uitstoten van broeikasgassen fabrieken of Co2, blijft de opwarming nog lange tijd merkbaar. De uitstoten die al in de atmosfeer zitten, verdwijnen namelijk niet zomaar. “De gemiddelde temperatuur stijgt wereldwijd richting het einde van deze eeuw ongeveer 2,5 graden in Nederland rond de 4 graden”.
Dat klinkt extreem, maar volgens Keulemans betekent dit niet dat de wereld onbewoonbaar wordt. De aarde heeft in het verleden, bijvoorbeeld tijdens de tijd van de dinosauriërs, perioden gekend waarin het veel warmer was dan nu. Het probleem is vooral de snelheid waarmee het klimaat nu verandert en de gevolgen daarvan voor onze huidige samenleving.
Elke vierkante meter verandert
Klimaatverandering blijft daardoor niet alleen iets van temperatuurkaarten en weerrecords. Uiteindelijk kan het invloed hebben op vrijwel iedere vierkante meter van Nederland. Voor boeren kan een warmer en droger klimaat bijvoorbeeld betekenen dat gewassen zoals aardappels op een andere manier moeten worden verbouwd. Ook steden zullen zich moeten aanpassen. Tijdens extreme hitte kunnen bepaalde plekken te warm worden om comfortabel te wonen en neemt de behoefte aan verkoeling en airconditioning toe.
Daarnaast kunnen ook gezondheidsrisico’s veranderen. Door een warmer klimaat kunnen bepaalde muggen zoals het westnijlvirus en de ziekten die zij verspreiden zich makkelijker in Nederland vestigen. Zo wordt het risico groter dat ziekten die voorheen nauwelijks voorkwamen in Nederland hier voet aan de grond krijgen.
Nederland moet leren omgaan met water
“ Nederland staat voor een bijzondere uitdaging. Het land heeft eeuwenlang geleerd om water buiten de deur te houden, maar door klimaatverandering moeten we steeds meer nadenken over hoe we water juist kunnen vasthouden.” Dat kan bijvoorbeeld door dijken verder te verhogen, extra water op te slaan en in de winter meer water vast te houden voor drogere periodes. Ook wordt gekeken naar manieren om rivieren en andere watergebieden meer ruimte te geven.
Een voorbeeld van zo’n mogelijke oplossing is het creëren van extra ruimte voor water, vergelijkbaar met een tweede IJsselmeer. Niet alleen proberen om water zo snel mogelijk af te voeren, maar het juist bewaren wanneer er veel beschikbaar is.
Een toekomst die dichterbij komt
Voor jongeren kan klimaatverandering voelen als een probleem voor later. Toch is het de generatie die nu op school en in de schoolbanken zit die waarschijnlijk een groot deel van het volwassen leven met deze veranderingen te maken krijgt. De vraag is daarom niet alleen hoe we verdere opwarming kunnen beperken. We zullen ons ook moeten aanpassen aan de veranderingen die al plaatsvinden.
Volgens Keulemans zal klimaatverandering de komende jaren dan ook steeds meer een onderwerp worden dat andere discussies raakt, van landbouw en woningbouw tot gezondheid, energie en de manier waarop we omgaan met water. “De wereld vergaat niet, maar de omgeving waarin jongeren van nu volwassen worden, zal er wel anders uit komen te zien we zullen ons moeten aanpassen aan de veranderende leefwereld.”
