Iedere dag reizen duizenden mensen met de trein, bus, tram of metro. Voor de meeste mensen is het openbaar vervoer een normale manier om van A naar B te komen. Toch voelt niet iedereen zich altijd veilig tijdens een rit. Wij onderzochten daarom hoe vaak mensen te maken krijgen met lastigvallen of respectloos gedrag in het openbaar vervoer en wat je zelf kunt doen als je je onveilig voelt.
1 op de 8 mensen ervaart respectloos gedrag
Uit de Veiligheidsmonitor 2025 van het CBS blijkt dat 12,5 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder zegt vaak of soms respectloos behandeld te worden door onbekenden in het openbaar vervoer. Dat is ongeveer 1 op de 8 mensen. Met respectloos gedrag bedoelt het CBS gedrag waarbij volgens de ondervraagde persoon de grenzen van goed fatsoen worden overschreden.
Het percentage is de afgelopen jaren toegenomen. In 2021 ging het om 8,9 procent, in 2023 om 10,4 procent en in 2025 om 12,5 procent.
| Jaar | Respectloos behandeld in het OV |
| 2021 | 8,9% |
| 2023 | 10,4% |
| 2025 | 12,5% |
Dat betekent niet automatisch dat al deze situaties strafbare feiten zijn. Het onderzoek gaat over de ervaring van mensen zelf en kan bijvoorbeeld ook gaan om ongewenst of intimiderend gedrag.
Je onveilig voelen is iets anders
Naast het ervaren van respectloos gedrag is er ook gekeken naar hoe veilig mensen zich voelen. Volgens een onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) gaf 61 procent van de regelmatige OV-reizigers aan zich in de twaalf maanden ervoor weleens onveilig te hebben gevoeld in het openbaar vervoer. Vrouwen gaven dit vaker aan dan mannen.
Een gevoel van onveiligheid betekent dus niet automatisch dat iemand daadwerkelijk is lastiggevallen of slachtoffer is geworden van een misdrijf. Iemand kan zich bijvoorbeeld onveilig voelen door een bepaalde situatie, ook als er op dat moment niets strafbaars gebeurt.
Ook discriminatie komt voor
Het CBS onderzocht daarnaast discriminatie. Van de mensen die in 2025 aangaven discriminatie te hebben meegemaakt, zei 17,1 procent dat dit in het openbaar vervoer gebeurde. Dit kan bijvoorbeeld gaan om ongelijke behandeling of discriminerende opmerkingen.
Het CBS ondervroeg voor de Veiligheidsmonitor 2025 ruim 200.000 mensen van 15 jaar en ouder. Hierdoor geeft het onderzoek een groot beeld van hoe mensen in Nederland veiligheid en respectloos gedrag ervaren.
Wat kun je zelf doen?
Als je je onveilig voelt in het openbaar vervoer, kun je verschillende dingen doen:
- Vertrouw op je gevoel. Voelt een situatie niet goed? Ga dan ergens anders zitten of staan.
- Zoek andere mensen op. Ga bijvoorbeeld bij een groep reizigers zitten.
- Spreek personeel aan. In de trein, bus, tram of op een station kun je hulp vragen aan medewerkers.
- Help iemand die wordt lastiggevallen. Je hoeft niet zelf de confrontatie aan te gaan. Je kunt ook hulp inschakelen of bij die persoon blijven.
- Bij direct gevaar: zoek zo snel mogelijk hulp van personeel of de hulpdiensten.
Conclusie
Het openbaar vervoer is voor veel mensen een gewone en belangrijke manier van reizen, maar de cijfers laten zien dat niet iedereen zich er altijd prettig of veilig voelt. 12,5 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder zegt in 2025 vaak of soms respectloos behandeld te zijn door onbekenden in het OV. Daarnaast heeft 61 procent van de regelmatige OV-reizigers zich in het afgelopen jaar weleens onveilig gevoeld in het openbaar vervoer.
Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar de veiligheid van het openbaar vervoer zelf, maar ook naar hoe reizigers met elkaar omgaan. Door alert te zijn, hulp te vragen en naar elkaar om te kijken, kunnen reizigers bijdragen aan een prettigere en veiligere omgeving.
Wil je meer weten over de onveiligheid van vrouwen? kijk op onze website malive.
