De prijzen van vliegtickets zijn de afgelopen weken fors gestegen. In nieuwsberichten wordt vaak gesuggereerd dat luchtvaartmaatschappijen misbruik maken van de situatie om extra winst te maken. Maar volgens luchtvaartexpert Andries van Moorselaar ligt de oorzaak ergens anders: pure schaarste.
Context
In een recente toelichting legt Van Moorselaar helder uit waarom ticketprijzen oplopen. Hij reageert daarmee op mediaberichten waarin wordt gesteld dat maatschappijen “torenhoge prijzen” rekenen voor een enkele vlucht naar Amsterdam. Volgens hem ontbreekt hierbij belangrijke context. “Meerdere Golfstaten hebben hun luchtruim gesloten, hierdoor zijn er weinig vluchten en rekenen maatschappijen voor de laatst beschikbare stoelen de hoofdprijs.”
Gevolgen
Deze sluiting heeft enorme gevolgen voor reizigers in Azië, Afrika en Oceanië, die normaal afhankelijk zijn van overstappen via grote hubs in het Midden-Oosten. Door het wegvallen van maatschappijen zoals Emirates, Qatar Airways en Etihad raken duizenden reizigers gestrand en proberen zij massaal alternatieve routes te vinden.
normale zaak
Van Moorselaar schetst het probleem eenvoudig maar scherp: “Veel reizigers in Azië en Afrika zijn gestrand vanwege het wegvallen van de vluchten via het Midden-Oosten… Die proberen hun weg terug naar huis te vinden via andere maatschappijen, veelal de Europese carriers.” Die plotselinge verschuiving richting Europese luchtvaartmaatschappijen zorgt voor overvolle vluchten. En wanneer een vlucht bijna vol zit, gaan automatisch de goedkoopste tarieven dicht — een proces dat niets met winstbejag te maken heeft, maar met het standaard ‘yield management‘-systeem dat wereldwijd wordt gebruikt.
Yield management
“Het is heel simpel eigenlijk”, vertelt Van Moorselaar. “Van de 200 stoelen verkopen luchtvaartmaatschappijen er 10 voor het laagste tarief, 20 voor een iets hogere, 50 voor een midden tarief… Totdat die kist vol zit.” Dit systeem geldt altijd, crisis of niet. Daardoor ontstaan hogere tarieven zodra er weinig stoelen over zijn: “Zit een vlucht bijna vol dan betaal je wellicht het dubbele van de mensen die als eerste boekten… Dit principe is er altijd, oorlog of niet, schaarste of niet.”
Oorzaak
De huidige situatie – met het vrijwel volledig wegvallen van de vliegcapaciteit in het Midden-Oosten – leidt ertoe dat nagenoeg alle stoelen bij Europese maatschappijen zijn uitgeboekt. Soms blijft er nog één laatste stoel over, automatisch in de hoogste prijsklasse. Van Moorselaar benadrukt daarom dat het misleidend is om te suggereren dat luchtvaartmaatschappijen de prijzen kunstmatig verhogen om te profiteren van de crisis: Dat betekent dus inderdaad torenhoge prijzen, maar dat is niet omdat de KLM en andere maatschappijen aan de knoppen draaien in crisis situaties te profiteren. Dat is omdat de vluchten bomvol zitten en alleen de hoogste klasse beschikbaar is.”
