Als je met jongeren praat, hoor je het steeds vaker: stress. School, sociale media, verwachtingen van ouders en de druk om alles goed te doen stapelen zich op. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat steeds meer jongeren mentale klachten ervaren.
De prestatiedruk op school is de afgelopen jaren flink toegenomen. Volgens het CBS geeft 1 op de 3 jongeren aan dat school een belangrijke of de grootste bron van stress is. Het aantal jongeren dat prestatiedruk ervaart, is de afgelopen tien jaar duidelijk gestegen. Veel leerlingen voelen dat ze hoge cijfers moeten halen om later kansen te krijgen en dat fouten maken eigenlijk geen optie meer is. Hierdoor ontstaat een gevoel dat je altijd moet presteren, zelfs als je eigenlijk al op je tenen loopt. Dit komt voornamelijk voor bij leerlingen op de middelbare school, maar het is nog steeds erg aanwezig als student.
Sociale Media: Altijd vergelijken, nooit genoeg
Sociale media spelen een enorme rol in hoe jongeren zichzelf zien. Het Trimbos-instituut meldt dat jongeren die veel tijd op sociale media doorbrengen vaker last hebben van stress, onzekerheid en een negatief zelfbeeld. Vooral het constante vergelijken met anderen perfecte foto’s, vakanties, lichamen, cijfers zorgt voor druk. Jongeren voelen dat ze altijd “aan” moeten staan en bang zijn om iets te missen. Ook zorgen ‘exposing-‘ en ‘vechtkanalen’ op bijvoorbeeld Telegram een grote rol in het vergroten van stress. Ook student Jackie van het Mediacollege heeft wel eens zoiets zien gebeuren: “er was in de aula op het grote doek een screenrecording afgespeeld van een tienermeisje van mijn school die aan het douchen was.”
De mentale gevolgen: meer dan ‘gewoon een beetje stress’
De combinatie van schooldruk en sociale media heeft duidelijke gevolgen. Het Nederlands Jeugdinstituut ziet een stijging in het aantal jongeren dat kampt met angstklachten, somberheid en overbelasting. Ook hulpverleners merken dat jongeren steeds vaker vastlopen. Volgens NOS-op-3 zoeken jongeren tegenwoordig sneller hulp, maar ook dat de problemen ernstiger worden. De hulp werkt zeker in sommigen situaties erg goed, maar ook in sommige situaties hebben die jongeren het gevoel dat ze niet meer geholpen kunnen worden.
De dubbele druk: wanneer school, sociale media en thuisfront botsen
Voor veel jongeren stapelt de stress zich op. Schooldruk, sociale media en problemen thuis lopen steeds vaker door elkaar heen. Online pesten, expose-accounts, ruzies die zowel digitaal als in het echte leven doorgaan en zelfs ongewenste berichten zorgen voor een constante spanning. Tegelijk verwachten ouders vaak dat je blijft presteren, ook als je hoofd al vol zit. Zo ontstaat een mix van druk die jongeren moeilijk kunnen ontwijken.
Volgens twee studenten van het Mediacollege is er op de middelbare school meer stress door toetsen en of examens. Als je je moet focussen op alleen die dingen terwijl er een hoop online of fysiek gebeurd is dit vaak moeilijk, ouders worden vaak boos op hun kinderen in plaats van hulp bieden als er bijvoorbeeld niet goed gepresteerd is. Deze meiden hebben ook beiden last gehad van mensen die opeens foto’s van hun penis sturen. Zij vonden dat erg vervelend maar niet eng, maar lijdt bij andere meiden tot stress.
