De derde maandag van januari is de meest depressieve dag van het jaar als je de Britse psycholoog Cliff Arnall mag geloven. Hoewel veel mensen januari over het algemeen ervaren als een donkere maand was dit alleen maar een marketingstunt voor een reisbureau om meer vakanties te verkopen. In 2005 werd het bedacht en hij presenteerde zelfs een formule die zou voorspellen wanneer we ons het meest down voelen.
Waarbij W staat voor het Weer, D voor Schuld (debt), T voor de Tijd sinds kerst, Q voor de tijd sinds je goede voornemens, M voor Motivatie en Na voor Nodige Actie.
Het weer
Voor veel mensen bepaalt het weer hun mentale status. Is het weer slecht, is hun humeur niet op zijn best. Is het weer goed, zitten ze goed in hun vel. psycholoog.nl wees met een onderzoek uit dat meer dan de helft van de mensen een betere mentale gezondheid ervaart als het weer goed is. Tijdens Blue Monday is het weer vaak niet heel goed.
Het weer beïnvloedt de mentale gezondheid door middel van zonlicht. Als de zon schijnt krijgt het lichaam meer vitamine D en maakt het meer gelukshormonen aan. Een goed voorbeeld van zo’n gelukshormoon is serotonine. Maar juist als het te warm wordt gaat het weer je tegenwerken. Warmte zorgt voor irritatie en slaapproblemen die op zichzelf al voor genoeg klachten zorgen.
Schulden
Schulden kunnen een grote impact hebben op je mentale gezondheid. Ze zorgen vaak voor aanhoudende stress, angst en somberheid. Omdat geldzorgen constant in je hoofd zitten, wordt het lastig om je te concentreren of helder na te denken. Dat maakt het moeilijker om oplossingen te vinden of goede keuzes te maken, waardoor de problemen juist groter kunnen worden.
De stress tast ook je zelfvertrouwen en gevoel van controle aan. Hierdoor kun je het gevoel krijgen vast te zitten in een vicieuze cirkel van stress en schulden volgens verschillende websites waaronder evie.nl. Sommige mensen raken hierdoor sociaal geïsoleerd of krijgen last van lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, slecht slapen of extreme vermoeidheid.
Feestdagen
Tijdens de feestdagen kan je mentale gezondheid op allerlei manieren beïnvloed worden. Voor veel mensen zijn het juist momenten van gezelligheid en samenzijn, wat steun en verbondenheid kan geven. Maar de periode kan ook gevoelens van eenzaamheid versterken, vooral als je niet veel sociale contacten hebt of als de verwachtingen rondom samen zijn niet waargemaakt worden — meer dan de helft van mensen ervaart rond de feestdagen gevoelens van verdriet en isolement, ook gekend als de “holiday blues”.
Daarnaast spelen eten en sociale eetmomenten een grote rol. Feestmaaltijden kunnen gezellig zijn, maar ook stress en focus op eten vergroten, wat invloed kan hebben op je gemoed. Grote verwachtingen, drukte rond maaltijden en een veranderde routine kunnen samen bijdragen aan spanning en mentale druk. Dat meldt Webmb.com
Goede voornemens
Volgens stichting MIND gaan goede voornemens en mentale gezondheid hand in hand; focus op realistische, kleine stappen en het bouwen van gezonde gewoontes (zoals wandelen, lezen) in plaats van grote veranderingen om de mentale belasting te verlichten en stress te verminderen. Denk ook aan voornemens die direct je mentale welzijn verhogen, zoals meer ontspanning (meditatie, hobby’s) en zelfzorg, om je beter weerbaar te maken tegen tegenslagen, met geduld en zelfcompassie als sleutel tot volhouden.
Conclusie
Hoewel Blue Monday oorspronkelijk is ontstaan als een marketingstunt, zijn de factoren die eraan gekoppeld worden wel degelijk herkenbaar. Het donkere weer, financiële zorgen, de nasleep van de feestdagen en het loslaten van goede voornemens kunnen allemaal invloed hebben op hoe mensen zich in januari mentaal voelen. Dat betekent niet dat de derde maandag van januari dé meest depressieve dag is, maar wel dat deze periode voor veel mensen extra uitdagend kan zijn. Blue Monday is dus minder een wetenschappelijk feit, en meer een moment om stil te staan bij mentale gezondheid en de factoren die daarop van invloed zijn.
