Wat voorheen mooie sierlijke letters waren die werden geschreven met een vulpen veranderde jaren later naar snelle krabbels met een balpen. De schrijfvaardigheid is in Nederland de afgelopen jaren snel gedaald. Als je bijvoorbeeld kijkt naar het oude handschrift van twee generaties terug is dat heel anders dan dat er nu geschreven wordt. Vroeger leerden kinderen uitgebreid op school hoe ze netjes moesten schrijven, tegenwoordig typen we veel meer en lijkt schrijven alleen iets te zijn wat we doen op school.
Volgens onderzoek van Aob (Algemene onderwijsbond) uit juni 2023 blijkt dat ruim een derde van de groep acht leerlingen met een bedroevend slecht handschrift naar de middelbare gaan. Maar ons handschrift is niet altijd geweest zoals het nu is. Door de jaren heen zijn de manieren waarop Nederlanders leren schrijven veranderd. Ook technologie speelt tegenwoordig een grote rol hierin we typen op computers en telefoons, waardoor we steeds minder met pen en papier schrijven.
Invloeden
Judith van Kersten van de Vereniging voor Handschriftontwikkeling vertelt dat technologie inderdaad en grote rol speelt in de schrijfvaardigheid. “Kinderen worden al op een jonge leeftijd achter een Ipad gezet en weten daarom al snel hoe ze moeten scrollen. Maar als je een kind een stift en papier geeft weten ze ook vrij snel wat ze moeten doen. Je moet het dus echt zelf stimuleren.” Ondanks dat er vanaf jonge leeftijd al geleerd wordt hoe je een Ipad of telefoon gebruikt ziet van Kersten het wel langzaam weer de goede kant op gaan. “Het komt ontzettend veel in het nieuws waardoor er bij ouders maar ook basisscholen weer meer aandacht voor komt.”
Puberteit
Het handschrift dat leerlingen leren op de basisschool verandert vaak vrij snel als ze naar de middelbare gaan. “Dat het handschrift bij een wissel naar middelbare school veranderd is best normaal, het komt namelijk door de puberteit en in de puberteit doe je graag alles anders dan je geleerd is. Daarom zie je vaak dat pubers denken ‘het is leesbaar dus het zal wel’.” Wat ook opvallend is, is dat vooral het handschrift van meiden verandert door de puberteit. Ze zetten een hartje op een i in plaats van een puntje of het handschrift wordt ronder.
“Je kunt vaak aan het handschrift vaak zien uit welk jaar iemand komt.”, vertelt Van Kersten. “Zo was er 50 jaar geleden gewoon meer aandacht voor netjes schrijven. Maar waardoor het ook vaak valt of staat is door de juf of meester die voor de klas staat.”
Verschillende fases
Een handschrift van iemand heeft verschillende fases, als je jong bent schrijf je hoe je het geleerd wordt en als je in de puberteit zit ga je vaak meer schrijven op een manier die jijzelf aantrekkelijk vindt maar als je daarna volwassen wordt is je handschrift weer iets formeler. “Uiteindelijk schrijft iedereen hetzelfde a’tje alleen de een wat ronder en de ander wat strakker.” Volgens van Kersten is het belangrijk dat jongeren blijven onthouden dat schrijven een belangrijk communicatie middel is.
