Het kabinet trekt vanaf 2027 ruim 500 miljoen euro per jaar uit voor het verbeteren van de basisvaardigheden van leerlingen. Vooral lezen krijgt extra aandacht. Dat is hard nodig, want bijna vier op de tien Nederlandse 15-jarigen kunnen niet goed lezen.
De regering maakte gisteren op prinsjesdag de plannen bekend. Het geld gaat onder anderen naar basisscholen, scholen voor gespecialiseerd onderwijs en tot slot ook middelbare scholen. Per leerling komt dit neer op ongeveer 206 euro. Scholen kunnen het geld gebruiken om leerlingen extra te ondersteunen bij lezen, schrijven en rekenen.
Ook komt er dit najaar een nieuw plan voor taal, rekenen en digitale vaardigheden. Daarnaast wordt vanaf 2027 jaarlijks 121 miljoen euro extra uitgetrokken voor het programma “School & Omgeving”. Hiermee krijgen kinderen en jongeren die dit nodig hebben extra tijd om te leren en zich te ontwikkelen.
Zonder taal begrijp je de wereld niet
Een taalachterstand kan verder gaan dan alleen moeite hebben met een tekst. Studenten van het Mediacollege zien dat taalvaardigheid ook invloed kan hebben op situaties buiten school. “Je kan bijvoorbeeld minder formeel praten, bijvoorbeeld bij de huisarts of tijdens een sollicitatiegesprek”, zegt een student op het Mediacollege.
Ook kan taal invloed hebben op hoe mensen omgaan met belangrijke informatie. Een andere student van het Mediacollege ziet zelfs een mogelijk gevolg voor de democratie: “Mensen stemmen sneller zonder echt geïnformeerd te zijn op een partij. Het heeft dus ook impact op onze democratie.”
De zorgen over taalvaardigheid zijn niet nieuw. Het gaat daarbij niet alleen om het lezen van woorden en zinnen, maar ook om het begrijpen en gebruiken van informatie uit teksten. Volgens Stichting Lezen en Schrijven kan dit later voor problemen zorgen. Denk bijvoorbeeld aan het begrijpen van belangrijke brieven, omgaan met geld, solliciteren of contact met de overheid.
Verandert er iets?
Met de extra investering wil het kabinet ervoor zorgen dat jongeren beter worden voorbereid op hun verdere opleiding, werk en deelname aan de samenleving. Scholen krijgen meer mogelijkheden om leerlingen hierbij te ondersteunen.
Stichting Lezen en Schrijven waarschuwt ondertussen dat een nieuwe generatie volwassenen tegen dezelfde problemen kan aanlopen als mensen die nu moeite hebben met basisvaardigheden. “Er dreigt een nieuwe generatie volwassenen tegen dezelfde barrières aan te lopen en daardoor kansen te missen”, schrijft de stichting in een reactie op prinsjesdag. Volgens de organisatie is het daarnaast jammer dat het verbeteren van basisvaardigheden volgens hen niet duidelijk genoeg terugkwam in de troonrede.
De komende jaren moet blijken of de extra investering daadwerkelijk verschil maakt. Want zoals de studenten van het Mediacollege aangeven, gaat taal niet alleen over cijfers op school. Het kan ook invloed hebben op hoe je jezelf kunt uitdrukken, belangrijke informatie begrijpt en uiteindelijk meedoet in de samenleving.
