Veel gemeenten hebben er last van: mensen die in prullenbakken op zoek gaan naar statiegeld. Dit wordt niet alleen als onhygiënisch gezien, maar zorgt ook voor schade aan prullenbakken. Hoe is dit probleem ontstaan en wat doen gemeenten eraan?
De invoering van statiegeld
Sinds 1 januari 2023 zit er statiegeld op kleine plastic flesjes en sinds 1 april 2023 ook op blikjes. Voor zowel blikjes als kleine flesjes betaal je €0,15 extra, dat je terugkrijgt wanneer je ze inlevert. Voor grote flessen betaal je €0,25 statiegeld. Dit systeem is ingevoerd om zwerfafval te verminderen, maar het brengt ook nieuwe problemen met zich mee.
Gevolgen van statiegeld
Zwerfafval en beschadigde prullenbakken
Prullenbakken worden vaak opengebroken of opengescheurd om blikjes en flesjes eruit te halen. Het afval dat daarbij vrijkomt, blijft regelmatig liggen. Dit heeft een negatief effect op het milieu.
Ongedierte door afval
Afval dat op straat blijft liggen, trekt ongedierte aan. Dit heeft verschillende oorzaken:
- Voedselresten in afval
- Sterke geuren die dieren aantrekken
- Vocht uit drank- en etensresten
- Warmte van rottend afval
- Beschutting voor kleine dieren
Extra kosten voor gemeenten
Het vernielen van prullenbakken en het achterlaten van afval zorgt voor extra werk. Gemeenten moeten prullenbakken repareren of vervangen en het zwerfafval opruimen. Dit kost tijd en geld.
Overlast voor ondernemers
Ook winkeliers ervaren hinder. Mensen laten flesjes en blikjes achter wanneer deze niet worden geaccepteerd door inlevermachines. Daarnaast zoeken sommigen in prullenbakken van winkels, wat zorgt voor een rommelige omgeving.
Aanpak van statiegeld
Het zoeken naar statiegeld is in sommige situaties verboden. Dit geldt bijvoorbeeld bij privéprullenbakken zonder toestemming van de eigenaar, op de werkvloer wanneer de werkgever dit niet toestaat en op stations en vliegvelden, waar dit in de huisregels is opgenomen.
Om de problemen rondom statiegeld te verminderen, worden er extra inzamelpunten geplaatst en worden defecte inlevermachines sneller gerepareerd, zodat mensen hun statiegeld gemakkelijker kunnen inleveren.
Meningen uit de samenleving
Mensen hebben verschillende meningen over dit onderwerp. Aan de ene kant is er begrip voor mensen die statiegeld verzamelen, omdat zij het geld goed kunnen gebruiken. Voor sommigen is het een manier om iets bij te verdienen.
Aan de andere kant vinden veel mensen het zoeken in prullenbakken onhygiënisch en storend. Het openmaken van vuilnisbakken en het achterlaten van afval zorgt voor overlast en een rommelige omgeving. Dit kan ervoor zorgen dat mensen zich minder prettig voelen op straat of in winkels.
Het statiegeldsysteem heeft een goed doel, namelijk het verminderen van zwerfafval. Toch lijkt de uitvoering nog niet optimaal. Vooral het gebrek aan voldoende inleverpunten en goed werkende machines zorgt voor frustratie en ongewenst gedrag.
Een mogelijke oplossing is het plaatsen van meer inleverpunten en speciale bakken waar mensen blikjes en flesjes apart kunnen achterlaten. Op die manier hoeven mensen niet meer in prullenbakken te zoeken en blijft de omgeving schoner.
