De grens tussen vrede en oorlog is in 2026 dunner dan ooit. Terwijl de strijd in Oekraïne doorgaat, waarschuwen de Nederlandse inlichtingsdiensten, de AIVD en MIVD voor een nieuwe fase in de Russische agressie. Met als doelwit: Onze infrastructuur, onze onderzeekabels en onze democratische processen.

In een nieuw rapport dat gisteren uitkwam vermeldt de AIVD en het MIVD dat de dreiging van Russische hybride aanvallen sterk is toegenomen. Wat voorheen beperkt bleef tot het verspreiden van desinformatie en het uitvoeren van cyberaanvallen, heeft het in 2026 een nieuwe, agressievere vorm aangenomen. Volgens het rapport opereert Rusland steeds vaker in de zogenaamde ‘grijze zone’: acties die net onder de drempel van een gewapend conflict blijven, maar die de Nederlandse samenleving wel diep kunnen raken.

Aanvallen op infrastructuur

De grootste zorg ligt momenteel bij aanvallen op onze infrastructuur. Bijvoorbeeld op onderzeekabels, of op onze datacenters, via cyberaanvallen, volgens het rapport. De gevolgen hiervan kunnen enorm zijn. Mensen kunnen niet alleen het internet niet meer gebruiken, maar de hele samenleving kan tot stilstand komen. Denk aan het uitvallen van het betalingsverkeer tussen banken, waardoor pinnen in de supermarkt onmogelijk wordt, of het platleggen van de logistiek in de haven van Rotterdam, wat direct leidt tot lege schappen.

Schade en letsel

Wat dit nieuwe rapport van de AIVD en MIVD extra alarmerend maakt, is de waarschuwing dat Rusland niet langer alleen digitaal aanvalt. De diensten achten het nu “waarschijnlijk” dat er acties worden ondernomen die leiden tot daadwerkelijke materiële schade of zelfs fysiek letsel. Zoals het versturen van gevaarlijke post, of het gebruiken van ingehuurde criminelen om brand te stichten, en om sabotage te plegen. Volgens het NOS, noemt een woordvoerder van de AIVD als voorbeeld een Oekraïense man in Nederland die de opdracht kreeg om twee pakketten naar de VS en Canada te sturen, waarschijnlijk in opdracht van de Russische geheime dienst.

Wat nu?

De overheid en de inlichtingendiensten roepen op tot een hogere staat van paraatheid. Het is niet langer alleen een taak van Defensie, maar ook van het bedrijfsleven en de burger om voorbereid te zijn. Bedrijven die vitale processen beheren, moeten hun beveiliging enorm opschroeven, terwijl het volk alert moet zijn op desinformatie die bedoeld is om de samenleving te polariseren.